Figueras hoofdstad van de streek Alt Empurdà

Figueres wordt beschouwd als de hoofdstad van de streek Alt Empurdà. De oude stad 'Juncaria' ontwikkelde zich om een oorspronkelijk ommuurde kern. De latere naam Ficaris is van Westgotische oorsprong. De stad kreeg in 1267 stadsrechten en de erenaam 'koninklijke stad'. Voor die titel moesten ze wel wat doen, namelijk de koningen helpen tegen de macht van de graven van Besalú en Empúries, die nogal heerszuchtig waren. Dat die het er niet bij lieten zitten, bleek uit het feit dat de graaf van Empúries in 1274 de stad in brand stak. Na deze ramp bleef er van de oude stadsmuren slechts één toren over.

Er is een oude parochiekerk met gotisch schip en Romaanse kapel. In deze kerk uit de 14e eeuw werden de huwelijken van diverse koningen ingezegend. In 1936 werd zij verwoest.

De vesting San Fernando uit 1750 heeft 7 bolwerken en is omgeven door grachten. Ze is opvallend groot: de muren zijn 5 km lang en in een stervorm gebouwd.

In Figueres is niet alleen de uitvinder van de onderzeeboot, Monturiol, geboren, waarvoor een gedenkteken is opgericht, maar ook nog een heel andere persoonlijkheid, een man van de 20e eeuw. En die man is de surrealistische schilder Salvador Dalí, die in 1904 in deze stad werd geboren.

In het 'Theater Museum' is sinds 1974 een museum voor zijn werk ingericht. Het gebouw is een voormalig theater dat Dalí zelf heeft ingericht. Het rozerode, met monsterachtig grote eieren versierde museum laat het grote artistieke vermogen van deze eigentijdse Spaanse kunstenaar zien. Dalí heeft zelf zijn laatste jaren gesleten in een vleugel van dit gebouw en ligt begraven in de crypte van het museum.