Conciergerie van verblijfplaats van koning via gevangenis tot monument

Het gebouw staat op het 'Ile de la Cité' in het historisch centrum van Parijs.
Dit was de verblijfplaats van de Franse koningen tussen de 10e en de 14e eeuw. Het grootste gedeelte van het huidige gebouw dateert uit de 13e eeuw.

Het complex omvat 3 magnifieke, gotische zalen, gebouwd door Philips de Schone in de loop van de 14e eeuw.

In de tweede helft van de 14e eeuw besluit Charles V in hôtel Saint-Pol te gaan wonen. Hij laat echter een belangrijk deel van zijn administratie (o.a. de justitie: ook nu nog in het nabijgelegen palais de justice) achter in zijn voormalig paleis en benoemt een 'concierge'.

De 'concierge' was een zeer belangrijk personage. Hij was de gouverneur van het koninklijk paleis. Hij verdiende grof geld met het verhuren van de vele winkeltjes ('boutiques') die het paleis rijk was. Hij was ook belast met het bewaken van de gevangenen en genoot van vele privileges.

Tijdens de Revolutie werd het gebouw heringericht om gevangenen te huisvesten; het had een capaciteit tot 1200 personen en was het de 'wachtzaal' van de guillotine. In negen van de tien gevallen werd immers in het aangrenzende Revolutionair Gerechtshof de doodstraf uitgesproken.
De bekendste gevangenen waren Marie-Antoinette (vrouw van Louis XVI), Madame Elisabeth (zus van Louis XVI) en Madame du Barry ('vriendin' van Louis XV). Allen werden geëxecuteerd.
Uiteindelijk zijn tussen januari 1793 en juli 1794 2600 mensen van hier vertrokken naar de Guillotine (met als uitschieter de 40 dagen dat de guillotine op de Place de la Nation stond: 1306 executies).

In 1914 werd het gebouw van de 'Conciergerie' geklasseerd als historisch monument en verloor het zijn functie als gevangenis. Sindsdien kan het bezocht worden door het publiek.