Geschiedenis van de Notre-Dame in Parijs

Dit is altijd al een plaats van gebed geweest: een Gallo-Romeinse tempel ter ere van Jupiter en later, vanaf de 4e eeuw een kerk gewijd aan St. Stefanus (met een basiliek ter ere van O.L. Vrouw).

In 857 werd deze O.L. Vrouwbasiliek door de Noormannen verwoest maar opnieuw opgetrokken. De Stefanuskerk werd echter verwaarloosd en stortte begin 11e eeuw in.

De Parijse bisschop Maurice de Sully (de zoon van een arme houthakster) besluit in 1163 de Romaanse O.L. Vrouwkerk geleidelijk af te breken en te vervangen door een gotische kathedraal.
Bij het vergaren van het nodige geld was hij niet kieskeurig: aflaten, vergeving van zonden, verkoop van graven rond de kerk, gedenkplaten met de namen van de schenkers, bedelgezanten.
Het bouwwerk was af in 1220, maar werd later nog voortdurend gewijzigd (er werden bijvoorbeeld kapellen bijgebouwd). De kerk is één van de laatste met tribunes (vrouwengalerijen) en één van de eerste met steunberen; die werden verlengd met een boord zodat het regenwater ver van de funderingen terechtkwam.

Kerkklok
De vrouw van Louis XIV, Maria Theresia, organiseerde een actie om de Notre-Dame een enorme kerkklok te geven. De 'Bourdon Notre-Dame', ook 'Emmanuel', genoemd naar de kleinzoon van Lodewijk XIV, is één van de grootste klokken ter wereld. De klok weegt 13 ton en heeft een klepel van 500 kg (ze hangt in de rechtertoren). De legende vertelt dat ze zo'n zuivere klank heeft omdat Maria Theresia en andere adellijke dames hun zilverwerk hadden afgestaan om dit met het brons van de klok te laten omsmelten. Op feestdagen kan men de klok horen om 9 uur 40 en om 14 uur 40.

Verval en restauratie
Een tekort aan onderhoud gedurende vele eeuwen en de plunderingen tijdens de Revolutie (toen was het gebouw een tijdje een stal, werd later gebruikt als de 'tempel van de Rede' en uiteindelijk in 1802 door Napoleon I teruggegeven aan de katholieke Kerk) zorgden ervoor dat in de 19e eeuw de kerk bouwvallig was, in die mate zelfs dat, toen paus Pius VII naar Parijs kwam voor de kroning van Napoleon I, men alles bedekt had met een zeil om de erbarmelijke staat van het gebouw te verdoezelen.

Maar dankzij de romantiek in het algemeen (die een vernieuwde belangstelling had voor de Middeleeuwen) en de roman Notre-Dame de Paris van Victor Hugo (de figuur van Quasimodo, de bultenaar van Parijs) in het bijzonder, werd in 1841 besloten de kerk te restaureren. Dit gebeurde onder leiding van Violet-le-Duc. In 1864 was het werk af en werd de kerk opnieuw plechtig ingewijd. Hij voegde o.a. de torenspits op het dak toe, 96 meter hoog.

Historische gebeurtenissen
De kerk is het toneel geweest van vele historische gebeurtenissen:
- 1302: eerste Staten-Generaal.
- 1455: herziening van het proces van Jeanne d'Arc.
- 1572: het vreemde huwelijk van Margaretha van Valois met Henri de Navarre (de latere koning Henri IV). Terwijl Margaretha in de kerk zat moest Henri als Hugenoot buiten blijven wachten aan de deur. Het was de vooravond van de Bartholomeusnacht (moord op de protestantse leiders die voor het huwelijk naar Parijs waren gekomen). Later zou Henri zich bekeren want 'Paris vaut bien une messe'.
- Franse Revolutie: de klokken werden gesmolten en de hoofden van de koningen van Israël werden verwijderd van de gevel: men dacht dat het Franse koningen waren.
- 1804: de kroning van Napoleon I: de paus was speciaal naar Parijs gekomen voor de kroning, maar op het laatste moment vond Napoleon dat de paus deze eer niet waard was: hij nam de kroon uit de handen van de paus en zette hem zelf op zijn hoofd; daarna kroonde hij zijn vrouw Joséphine. In het Louvre hangt een groot schilderij van David van deze plechtigheid.
- 1944: de Gaulle deed zijn triomfantelijke intocht in Parijs. Aangekomen bij de Notre-Dame werd hij onder vuur genomen door een laatste groep SS-ers, hij kon echter naar de kerk vluchten. Enkele dagen later werd hier een Te Deum opgedragen om de overwinning te vieren.
- 1970: begrafenis van De Gaulle.
- 1996: begrafenis van Mitterand.