Impressionistische schilderkunst in Parijs

Impressionisme
In 1863 was er een enorme ophef in de Parijse kunstwereld: Men wees zoveel jonge kunstenaars af voor het officiële 'Salon', dat de artiesten van Napoleon III de toelating kregen om een aparte tentoonstelling te houden: het 'Salon des Refusés'. Het is de plaats waar het schilderij van Manet, 'Dejeuner sur I'Herbe', een groot schandaal veroorzaakte.
In 1874 begonnen de geweigerden van het 'Salon' een eigen expositie met wederom een storm van protest en ergernis. De pers noemde het zelfs een 'expositie van krankzinnigen'.
De journalist Leroy bestempelde de kunstenaars spottend als 'impressionisten' en baseerde zich op de titel van het werk van Monet's 'Impression, Soleil Levant'.
Het impressionisme was meer een techniek dan een stijl, hetgeen bleek uit het feit dat er geen beperking van onderwerpen was.

Wat is de theorie achter het impressionisme?
Impressionisme staat gelijk aan consequent realisme! Het realisme wilde de dingen voorstellen zoals ze echt waren, hetgeen eigenlijk niet mogelijk was. De werkelijkheid was driedimensionaal, het doek tweedimensionaal. Dankzij de techniek van de schilder kregen we de illusie van realisme!
Impressionisme was de weergave van een momentopname, waarbij de vluchtige weergave van de atmosfeer belangrijk was. Onze ogen vangen alleen lichttrillingen op: we zien kleurvlekken die bewegen. Omtreklijnen, diepte en massa zien we niet! We voegen ze vanuit onze ervaringen toe met ons verstand en onze verbeelding. 'Als een schilder dus echt realistisch wil zijn, moet hij zich beperken tot dat wat we echt waarnemen'.

Wat is de techniek van het impressionisme?
Impressionisten baseerden zich op wetenschappelijke argumenten over de fysische wetten van het licht, de kleuren en de ontleding van de ogen. De kunstenaars schilderen zuiver kleurvlekken en uit die kleurvlekken bouwde de toeschouwer een beeld op, net zoals hij deed in het dagelijkse leven.
Impressionisten volgden de wetten van de complementaire kleuren. Rode stippen op een groen vlak versterken de indruk van groen, violet en geel, roze en groen zijn op een afstand niet meer te onderscheiden en geven aan het oog een indruk van licht.
De impressionisten schilderden de dingen dus niet met een gestalte en eigen kleur, maar met de kleurige lichttrillingen die zon, licht en atmosfeer hen geven.

Neo-impressionisme
De kleurtechniek van het impressionisme werd tot haar uiterste consequentie gedreven: men ontbond alle kleuren tot hun grondelementen en zette het geheel als stippen naast elkaar.
Er waren twee stromingen: Enerzijds het divisionisme (de ontbinding van elke kleur) en anderzijds het pointillisme (het werken met stippen).