Interieur van de Parijse Notre-Dame

Opvallend is de afwezigheid van zware steunmuren, waardoor het geheel een vederlichte indruk maakt. Het geheim is het gebruik van steunberen aan de buitenkant (het was de eerste kerk met luchtbogen!).
Alhoewel heel modern van opvatting voor haar tijd (een van de eerste gotische kerken) ziet men toch hier en daar nog tekenen van onzekerheid. Men heeft n.l. herhaaldelijk steunberen moeten toevoegen om de stabiliteit te vergroten.

Het schip is 33 meter hoog. Het gotisch kruisribgewelf (6 vakken conform een paraplu) is sterker dan de Romaanse rondboog en gewelf.

Op de zijkant boven in het schip (boven de galerijen) zijn er aan de zuidkant (niet noordkant) een reeks oculi aangebracht om meer licht binnen te krijgen.

Het plan is traditioneel voor een gotische kerk:
- een schip waar de gelovigen stonden. Het gebruik om stoelen te plaatsen en te gaan zitten is vrij recent. Mensen stonden en bleven na de mis in de kerk om een babbeltje te maken of om handel te drijven
- een dwarsbeuk
- een koor.

Het geheel is omringd met kapellen. Ze werden in de 13e en 14e eeuw toegevoegd (en daardoor moest ook de dwarsbeuk langer gemaakt worden) en dienden als 'privé-altaren' voor de verschillende gilden en enkele rijke mensen.
Ze waren voor de kerk een grote bron van inkomsten. De kapellen waren rijkelijk versierd maar dit werd tijdens de Revolutie vernield.

Sinds 1949 geven de goudsmeden van Parijs elk jaar in mei een kunstwerk waarmee ze terug een beetje opgefleurd worden.

In de dwarsbeuk (richting altaar) bevinden zich 2 beelden: links St. Denis en rechts van het altaar Notre Dame de Paris, een beeld uit de XIVe eeuw (steeds versierd met witte bloemen) en helemaal rechts: H. Theresa (1873-1897) met kindje Jezus en Jeanne d'Arc (1412-1431).

Het roosvenster aan de noordkant (links) is een voorstelling van de H. Maagd (in het centrum) met personages uit het Oude Testament, dat van de zuidkant laat Christus samen met de engelen en de heiligen zien.

Deze glasramen zijn kopieën van voor de 20e eeuw, gemaakt met dezelfde technieken uit de Middeleeuwen. De originelen werden in de 17e eeuw vervangen door wit glas om meer licht te brengen en vervolgens in de 20e eeuw opnieuw geplaatst naar de oude voorbeelden uit de Middeleeuwen.

Onder het koor (koorbanken dateren uit de 18e eeuw) bevindt zich ook een crypte waar bisschoppen en aartsbisschoppen van Parijs begraven liggen.

Het hoofdaltaar dateert uit de tijd van Louis XIII. Toen deze na 23 jaar eindelijk een eerste kind (en bovendien een zoon!) kreeg beloofde hij voor de Notre-Dame een nieuw hoofdaltaar te bouwen. Het gotische altaar werd verwijderd en vervangen door dit barokke exemplaar.

In het midden op het altaar ziet men de piëta van Coustou geflankeerd door een beeld van Louis XIII (rechts) en een beeld van Louis XIV (links).

Het orgel (1730) verbergt jammer genoeg een deel van het roosvenster maar is anderzijds het grootste van Frankrijk (113 registers en 7800 pijpen) en één van de beste van Europa. Elke zondag om 17 uur 45 is er een gratis concert.

De schatkamer van de kerk bevat verschillende relikwieën: een fragment van het Heilig Kruis, de Doornenkroon (sinds 1239) en de Heilige Spijker.

Het koorgestoelte beeldt het leven van Maria uit (46 stoelen).

Kooromgang is uit het midden van de XIVe eeuw. Alles is beschilderde witte steen (geen hout). In 1963 (800 jaar kathedraal) werden de kleuren gerestaureerd.

Rechts van altaar: de verschijningen van Christus. tussen verrijzenis en Hemelvaart (40 dagen)
1. Maria Magdalena: zij herkent hem niet meteen en denkt dat hij de tuinman is.
2. Verschijning aan de Heilige Vrouwen op de paaszaterdag na zijn dood.
3. Petrus en Johannes.
4. Emmaüsgangers (in kamertje rechts in herberg heeft één van hen zijn hoofd reeds ontbloot ter ere van het breken van het brood; de andere is eerder verrast.
5. Verschijning aan de apostelen. Het zijn er maar 10. Geen Judas, die zich had verhangen en geen Thomas die gevlucht was.
6. Thomas.
7. Verschijning aan de apostelen op het meer van Tiberias tijdens de wonderlijke visvangst. Petrus die Jezus had verloochend (de haan zal 3x kraaien) wordt even groot als Jezus voorgesteld. Hij wordt de opvolger van Christus en wordt de 1e paus.
8. In Galilea bij de apostelen: hij stuurt ze op weg om het Evangelie te gaan verkondigen.
9. Hemelvaart: de laatste dag tussen de apostelen; sommigen staan al op om op zending te vertrekken, anderen zitten nog aan tafel.

Linkerkant: het leven van Christus
1. Aankondiging van de zwangerschap aan Maria bij haar nicht Elizabeth.
2. Geboorte van Christus: Maria liggend.
3.Drie Koningen: de Oudste (en de meest wijze dus) staat het dichtst bij het kind.
4. Kindermoord van Herodes: let op de kleine duivel achter het hoofd van Herodes (bij de kroon).
5. Presentatie in de tempel: verplicht volgens de wet voor de eerstgeborene.
6. Jezus bij de schriftgeleerden (12 jaar).
7. Doopsel in de Jordaan.
8. Mirakel van Kanaän.
9. Intocht in Jeruzalem.
10. Avondmaal en voetwassing.
11. Arrestatie in de hof van olijven.

N.B.: onder de taferelen de namen van de bisschoppen van Parijs, begraven in de crypte.