De heilige Theodora van Arta
De tweede kerk is die van de heilige Theodora. Theodora was de vrouw van de despoot Michael II Angelos, weer zo'n opvliegende Komnene.
Even terzijde: 'despoot' betekent in deze tijden niet meer of minder dan 'heer', het was dus een titel, maar de faam van deze heren Komnenen zal wel hebben bijgedragen aan de slechte betekenis die het woord despoot heeft gekregen.
Deze despoot ruilde in elk geval zijn zwangere vrouw in voor één die men in deftige kringen courtisane noemt; zij heette vrouwe Gangrene (wat een naam!).
Theodora stuurde hij ver weg de onherbergzame berglanden in.
Gelukkig werd zij na een tijd van ontberingen door monniken opgenomen in hun klooster waar zij ook haar zoon Nikephoros ter wereld bracht. De boze echtgenoot, zo luidt de legende, kreeg echter wat hij verdiende: Christus in eigen persoon verscheen hem om hem te kapittelen en hem met hel en verdoemenis te dreigen ingeval hij de heks Gangrene niet wegstuurde. Hetgeen dus geschiedde.
En als Theodora niet tussenbeide was gekomen had hij in zijn bekeringsijver de nu tot heks gedegradeerde Gangrene laten vierendelen. Theodora nam haar plaats als echtgenote weer in en verdroeg tot de dood van Michael weer zijn woeste grillen. Daarna werd zij non.
Het volk van Arta ging haar na haar dood vereren als de heilige patrones van Arta. Haar lichaam lag lange tijd begraven in de kerk van het klooster waar zij had geleefd. Die kerk was oorspronkelijk gewijd aan sint Joris (Agios Georgios) maar kreeg geleidelijk aan háár naam, Agia Theodora.
Vanaf een stil plein hebt u er een goede kijk op. De ingang is - heel ongewoon - aan de zuidkant, ervóór ziet u een soort narthex (voorportaal), rechts cipressen en veel bloemen, links aan de westzijde weer zo'n fraaie versiering van de muur door het Byzantijnse spel met bakstenen (zaag- , tand- en graatmodel). Binnen is het - en dat is in deze kerken wèl heel gewoon - nogal donker, maar onmiddellijk vallen de enorme kapitelen op, eigenlijk te groot voor deze kerk. Ze zijn dan ook gehaald uit een nog ouder kerkgebouw en herinneren sterk aan de klassieke Korinthische zuilen.
Leuk is om zo'n zuil eens te vergelijken met echte Byzantijnse zuilen, zoals er staan in de apsis. Vergeet niet het graf van Theodora op te zoeken (leeg, want haar gebeente rust op Corfoe). Op haar sarcofaag staat ze afgebeeld tezamen met haar zoontje, de latere despoot Nikephoros. Engelen omringen hen, uit de hemel wijst de hand God's naar hen.
Even terzijde: 'despoot' betekent in deze tijden niet meer of minder dan 'heer', het was dus een titel, maar de faam van deze heren Komnenen zal wel hebben bijgedragen aan de slechte betekenis die het woord despoot heeft gekregen.
Deze despoot ruilde in elk geval zijn zwangere vrouw in voor één die men in deftige kringen courtisane noemt; zij heette vrouwe Gangrene (wat een naam!).
Theodora stuurde hij ver weg de onherbergzame berglanden in.
Gelukkig werd zij na een tijd van ontberingen door monniken opgenomen in hun klooster waar zij ook haar zoon Nikephoros ter wereld bracht. De boze echtgenoot, zo luidt de legende, kreeg echter wat hij verdiende: Christus in eigen persoon verscheen hem om hem te kapittelen en hem met hel en verdoemenis te dreigen ingeval hij de heks Gangrene niet wegstuurde. Hetgeen dus geschiedde.
En als Theodora niet tussenbeide was gekomen had hij in zijn bekeringsijver de nu tot heks gedegradeerde Gangrene laten vierendelen. Theodora nam haar plaats als echtgenote weer in en verdroeg tot de dood van Michael weer zijn woeste grillen. Daarna werd zij non.
Het volk van Arta ging haar na haar dood vereren als de heilige patrones van Arta. Haar lichaam lag lange tijd begraven in de kerk van het klooster waar zij had geleefd. Die kerk was oorspronkelijk gewijd aan sint Joris (Agios Georgios) maar kreeg geleidelijk aan háár naam, Agia Theodora.
Vanaf een stil plein hebt u er een goede kijk op. De ingang is - heel ongewoon - aan de zuidkant, ervóór ziet u een soort narthex (voorportaal), rechts cipressen en veel bloemen, links aan de westzijde weer zo'n fraaie versiering van de muur door het Byzantijnse spel met bakstenen (zaag- , tand- en graatmodel). Binnen is het - en dat is in deze kerken wèl heel gewoon - nogal donker, maar onmiddellijk vallen de enorme kapitelen op, eigenlijk te groot voor deze kerk. Ze zijn dan ook gehaald uit een nog ouder kerkgebouw en herinneren sterk aan de klassieke Korinthische zuilen.
Leuk is om zo'n zuil eens te vergelijken met echte Byzantijnse zuilen, zoals er staan in de apsis. Vergeet niet het graf van Theodora op te zoeken (leeg, want haar gebeente rust op Corfoe). Op haar sarcofaag staat ze afgebeeld tezamen met haar zoontje, de latere despoot Nikephoros. Engelen omringen hen, uit de hemel wijst de hand God's naar hen.
