De oorspronkelijke hoofdstad van Macedonië, gesticht in het midden van de 7e eeuw voor Chr. was Aegae.
Koning Archelaos (413-399 voor Chr.) was de stichter van de nieuwe hoofdstad dicht bij de zee.
Oorspronkelijk lag de stad die men Pella noemde via een lagune aan de zee. De resten van de stad liggen circa 30 km landinwaarts. Deposito van de rivier en aanslibbing van de zee hebben de laagvlakte doen ontstaan tussen Pella en de zee.
Archelaos is zeer belangrijk geweest voor de ontwikkeling van Pella.
Hij zorgde voor een tijd zonder oorlogen met de buurstaten en nodigde belangrijke bouwmeesters en artiesten uit om dit Pella bouwkundig en cultureel te ontwikkelen.
De stad werd voor die tijd zeer modern opgezet met rechthoekige gebouwenblokken en straten van oost naar west met een breedte van 9m en straten van noord naar zuid met een breedte van 6m. In het centrum lag de agora (marktplaats) circa 200 bij 181m, omgeven door rechthoekige gebouwen met een breedte van 47m en in lengte variërend tot 125m. In het midden van het marktplein liep een weg van oost naar west die een breedte had van 15m.
Er werd een paleis van circa 60.000 m² op een heuvel gebouwd. Natuurlijk ook een aantal vestingwerken, begraafplaatsen en grote woningen, dikwijls met een patio versierd met een mozaïekvloer.
Een groot aantal pijpen zorgden voor drainage, riolering en wateraanvoer. Het drinkwater werd vanuit hoger gelegen gedeelten van het terrein verdeeld naar de huizen en gebouwen door kanalen, gehakt in de rotsen en de reeds genoemde waterbuizen.
De stad was in het hogere gedeelte omgeven door bossen en aan de zeekant door moerassen.
Na de dood van Archelaos stopt de bouw, totdat tijdens de regeerperiode van Philippos en later zijn zoon Alexander de Grote de ontwikkeling weer verder gaat. Pella wordt de grootste en voornaamste stad van Macedonië.
In 168 voor Chr. wordt de laatste Macedonische koning namelijk Perseus te Pydna (in de buurt van Dion) door de Romeinen verslagen en wordt Pella een Romeinse provinciestad. Hierna begint de ontwikkeling van Thessaloniki tot hoofdstad van de grote Romeinse provincie Macedonië. De overwinnaar van de slag bij Pydna, de Romeinse consul Aemilius Paulus plundert Pella en verwoest de stad daarna. In het begin van de eerste eeuw voor Chr. beschadigt een aardbeving de laatste resten van Pella.
Toen de Turken in de 14e eeuw Macedonië veroverden en dicht bij Pella de stad Yannitsa bouwden, gebruikten ze resten van het oude Pella voor hun bouwwerken.