Stagira en het leven van Aristoteles

In het plaatsje Stagira staat een groot wit beeld van Aristoteles, geflankeerd door de Griekse en Macedonische vlag. De meningen over de kwaliteit van het beeld zijn verdeeld, maar dat de man het waard was om een monument aan te wijden, dat is zeker.

Aristoteles (384-322 v. Chr.) is geboren in de buurt van Stagira. Daarom noemde men hem ook 'de Stagirite'. Hij was filosoof, logicus en natuuronderzoeker. In 367 v. Chr. ging hij naar Athene om aan de academie van Plato te studeren. Hij verbleef hier zo'n twintig jaren en ontwikkelde zijn eigen filosofische ideeën die duidelijk anders waren dan de gedachten van zijn leermeester Plato.
In 347 v. Chr. droeg Plato de leiding van de academie over aan zijn neef Eusippos. Aristoteles, die van mening verschilde met Eusippos over de juiste filosofische begrippen, verliet hierna de academie en vestigde zich achtereenvolgens in Asos en Mytilene.
In 342 v. Chr. verzocht Philippos II hem aan het Macedonische hof te komen en zijn zoon Alexander III (later Alexander de Grote) de kennis bij te brengen van Homeros en de wijsgeren. Philippos stelde Aristoteles voor aan zijn zoon met de woorden:
'Leer van hem alles kennen en begrijpen, waarvan mij nooit de kennis werd bijgebracht. Maar laat daardoor de dingen na, die ik in mijn leven ook liever niet gedaan zou hebben'.
Acht jaren onderwees Aristoteles zijn leerling en het is bekend dat tijdens de latere veldtochten Alexander het boek van Homeros bij zich had en er veel in las.
Toen Alexander zijn vader opvolgde ging Aristoteles terug naar Athene en stichtte daar zijn eigen school 'het Lykeion'. Aristoteles hield er lezingen en deed onderzoek op velerlei gebied. Hij publiceerde werken over de natuurwetenschap, de metafysica, de ethiek, de retoriek, de dichtkunst etc.
Na de dood van Alexander in 323 v. Chr. kwam Athene in opstand tegen het Macedonisch regiem.
Aristoteles liep gevaar om voor hoogverraad ter dood te worden veroordeeld. Daarom vluchtte hij naar de stad Halkida op Evia waar hij enige maanden later op 62-jarige leeftijd stierf.