
Het mooiste plein van deze stad - en zij heeft meerdere mooie pleinen - is de puur middeleeuwse Piazza della Cattedrale di San Lorenzo. De gebouwen rond dit plein werden opgetrokken op dezelfde fundamenten die de Etrusken 1600 jaar eerder hadden gelegd voor hun gebouwen.
Een verhaal dat heel lang invloed heeft op de geschiedenis. In 1155 liet gravin Mathilda van Toscane, een trouwe bondgenote van paus Gregorius VII, - zij bemiddelde tussen de paus en de keizer in Canossa! - al haar persoonlijk grondbezit aan de paus van Rome na, met Viterbo als belangrijk centrum. Zo kozen de pausen vaak deze stad als residentie, als Rome tijdelijk te gevaarlijk voor hen werd. De stad voer natuurlijk wel bij deze hoge gasten. Maar toen de pausen nog verder weg trokken, namelijk naar Avignon, was het gedaan met de voorspoed. Een bezichtiging waard vanaf de Piazza della Cattedrale (dom, pauselijk paleis, en oude huizen): de middeleeuwse wijk, te beginnen in de Via San Pellegrino, helemaal nog 13e-eeuws en heel boeiend, de Piazza del Plebiscito (stadhuis, binnenhof met fontein, Etruskische grafdeksels en een schitterend uitzicht over de stad). Er is verder nog veel te zien: de Santa Maria della Verita (kloosterhof, museum met Etruskische en Romeinse voorwerpen en sarcofagen), de San Francesco (graven van de pausen), de Fontana Grande, de Santa Maria Nuova, etc. etc.
Dat is weer helemaal Italië: waar je ook loopt, iedere keer gaat het boek van de geschiedenis op een andere bladzijde open en vertelt het een nieuw verhaal. Kijk maar: aan dat plein staat ook het pauselijk paleis, dat werd gebouwd in de 13e eeuw. Al lang daarvoor was het in Rome niet zo prettig toeven, zeker niet voor pausen die vaak hun onafhankelijkheid moesten handhaven tegenover lastige burgers en tegenover een adel die het liefst zelf uitmaakte, wie er paus moest worden.