Bergamo bestaat uit twee delen

Bergamo is een mooie, schilderachtige stad, gelegen op de grens van de Povlakte en de Alpen. De stad bestaat uit twee gedeelten: de Città Bassa, het moderne, sterk geïndustrialiseerde, aan de voet van de heuvel gelegen stadsdeel, en op de top van de heuvel de Città Alta, het historische, ommuurde centrum met gebouwen uit de Middeleeuwen en de Renaissance.

Al heel vroeg vestigden zich mensen op deze strategisch gelegen heuvel. In de 3e eeuw v.Chr. werd de Povlakte een Romeinse provincie: Gallia Cisalpina. Na de val van het Romeinse rijk is het in en om de stad eeuwenlang zeer onrustig geweest. In de periode na het jaar 1000 werd Bergamo (zoals vele Italiaanse steden) geteisterd door interne partijtwisten die pas ophielden toen in het begin van de 15e eeuw de stad onder bestuur van Venetië kwam. Na een Oostenrijks intermezzo in de eerste helft van de 19e eeuw sloot de stad zich in 1859 aan bij de inmiddels uitgeroepen Italiaanse eenheidsstaat.

Het hart van de Città Alta wordt gevormd door het mooie Piazza Vecchia en het aangrenzende Piazza del Duomo. Bijzonder fraai is het op het Piazza Vecchia staande Palazzo della Ragione. Dit palazzo dateert uit de 12e eeuw en was de zetel van het stadsbestuur. In de 16e eeuw is het palazzo door brand ernstig beschadigd en vervolgens weer herbouwd. De benedenverdieping bestaat uit een open zuilenhal. Tussen twee van die bogen staat het beeld van de dichter Torquato Tasso.
Dat ooit in de stad de lakens werden uitgedeeld door de Venetiaanse republiek blijkt nog uit de in de gevel aanwezige leeuw, symbool van de evangelist Marcus en van Venetië. De vergaderzaal, die te bereiken is via een overdekte trap aan de zijkant van het gebouw, is versierd met fresco's uit de 14e en 15e eeuw.

In het midden van het plein bevindt zich de Fontana del Contarini. Andere gebouwen aan het plein zijn het Palazzo Nuovo (begin 17e eeuw), waarin nu een bibliotheek is gevestigd en de 12e-eeuwse klokkentoren, de Torre del Commune.

Achter het Palazzo della Ragione ligt het Piazza del Duomo met een aantal mooie gebouwen: de dom, de S. Maria Maggiore, de Capella Colleoni en een doopkapel.

Aan de uit de Middeleeuwen daterende dom zijn in de loop van de tijd veel veranderingen aangebracht. Koepel en gevel zijn uit de 19e eeuw, het interieur uit de 17e eeuw. De vele mooie schilderijen in de kerk zijn een bezoek waard.

Met de bouw van de Romaanse S. Maria Maggiore werd in de 12e eeuw begonnen. In de loop der eeuwen heeft de kerk vele verbouwingen ondergaan. De beide dwarsbeuken hebben portalen van Giovanni da Campione uit de tweede helft van de 14e eeuw. In de 17e eeuw heeft de kerk haar nogal barokke interieur gekregen. Aan de muren hangen prachtige Vlaamse en Florentijnse wandtapijten. In het koor zijn een aantal magnifieke panelen met inlegwerk van verschillend gekleurde soorten hout te bewonderen. Tegen de achterwand staat het grafmonument van de in Bergamo geboren operacomponist Gaetano Donizetti (1797-1858).

De Cappella Coleoni is omstreeks 1470 gebouwd door Giovanni Amadeo als mausoleum voor Bortolomeo Colleoni, een beroemd condottiere (aanvoerder van een huurlingenleger) uit Bergamo. De kapel is een mooi voorbeeld van de Lombardische Renaissancekunst.

De achthoekige doopkapel is een reconstructie van de in de 14e eeuw door Giovanni da Campione ontworpen doopkapel. Oorspronkelijk stond de kapel in de S. Maria Maggiore. In de 17e eeuw werd de kapel afgebroken en is later op de huidige plaats herbouwd.

De muur om de Città Alta, in de 17e eeuw in opdracht van Venetië gebouwd, verkeert nog in een goede staat. Deze muur maakte van Bergamo een niet te nemen vesting. Tijdens een wandeling over deze stadsmuur kan er genoten worden van prachtige uitzichten over de moderne stad, de Povlakte en de bergen.