De oude machten van Pisa

Pisa was al in de 11e eeuw een machtige stad die de Saracenen versloeg en Sardinië, Corsica en de Balearen op hen veroverde. De Pisanen bouwden van de buit die ze toen binnenhaalden hun schitterende dom; zo ging dat in die tijd.

En terwijl ze bouwden speelden ze alweer een geduchte rol in de eerste kruistocht en stichtten ze voor hun handel een nederzetting in het Nabije Oosten. Maar iedere nieuwe macht maakt een einde aan een vroegere, en de expansie van de een wordt ongedaan gemaakt door de expansiedrift van de ander.
Begin 15e eeuw werd Pisa ingenomen door Florence, gewoon omdat Florence een zeehaven nodig had. Slechts een deel van Pisa's oude roem leefde voort: zijn dom, zijn toren, zijn doopkapel en Campo Santo en... zijn zonen, de bouwers en beeldhouwers. Met hen was Pisa alweer aan een nieuwe expansie begonnen: de Pisaanse stijl verspreidde zich ver over Noord-Italië.