De pleinen van Torino

De Piazza San Carlo is een prachtig barokplein van 1637, ontworpen door architect en stadsplanoloog Carlo di Castellamonte. Het is het belangrijkste plein van Torino (Turijn).
In de tijd van de Romeinen zouden wij ons net buiten de stadsmuren bevinden, nu ligt de Piazza zeer centraal op de prestigieuze as van de via Roma, die het station verbindt met de Piazza Castello. Het plein is zeer aantrekkelijk, zowel door de harmonie van zijn afmetingen (168 op 76 meter), als door de prachtige gebouwen rondom, die al eeuwen de residentie zijn van nobele families. Niet ten onrechte wordt het plein geroemd als het 'Salon van Turijn'. De vroegere rijst- en korenmarkt was vaak het decor voor parades en allerlei feesten, historische festivals en evocaties, ooit zelfs een zeegevecht.
I Caval'd Brons, het standbeeld van Emanuele Filiberto, neemt een centrale plaats in. De hertog bergt zijn zwaard in de schede na de succesvolle strijd bij Saint Quentin.
Opvallend zijn de bijna identieke voorgevels van twee barokke kerken, rechts die van San Carlo Borromeo en links die van Santa Cristina. In de 17e eeuw was deze verbonden met het klooster van de ongeschoeide karmelieten. De gevel, meer Romeins dan Turijns, heeft een beroemde ontwerper: Filippo Juvarra, afkomstig van het warmbloedige Messina.

Op nummer 183 vinden wij de fameuze Palazzo 'Solaro del Borgo', één van de meest representatieve huizen van de stad en ooit de zetel van de filharmonische academie. Nu is de exclusieve 'Circolo del Whist', opgericht door Cavour, er gevestigd. Helaas is deze 18e-eeuwse palazzo met zijn prachtig gedecoreerde plafonds enkel voor leden toegankelijk.

Koffie drinken is een heerlijkheid, elke dag weer. In de beroemde cafés op het plein is het een plechtstatig ritueel, beklijvend en vooral heel duur. Bezin dus goed voor u begint.
Caffè Torino is de meest galante gelegenheid van de stad. Sinds het begin van deze eeuw is het de favoriete ontmoetingsplaats van de hogere klasse.
Caffè San Carlo kan prat gaan op de allereerste gasverlichting in Italië en op de helden van de Italiaanse eenmaking, die in dit vergulde en marmeren decor hun oude verhalen koesterden. Tegenwoordig ontmoet u er politici, kunstenaars en schrijvers. In beide koffiehuizen komt de charme van vorige eeuwen u zo tegemoet.
Op de vier hoeken van het plein waren ooit fresco's die berichtten over de bekende lijkwade. Alleen dit op de hoek van de Via Santa Teresa is nog redelijk goed bewaard.

De Piazza Carlo Alberto wordt gedomineerd door de achtergevel van de Palazzo Carignano, waarin tegenwoordig het nationaal museum van de Risorgimento, de Italiaanse eenmaking, gevestigd is. Het gebouw roept veelemotionele herinneringen op, want het koninkrijk Italië werd hier geproclameerd en het eerste parlement kwam hier bijeen. Het museum biedt een uitstekend overzicht van deze glorieuze periode. Op de hoek van de Via Carlo Alberto en de Via Cesare Battisti staat het huis waar de filosoof Nietzsche tijdens zijn verblijf in Turijn kwam rusten, na zijn lange wandelingen in de groene heuvels aan de overkant van de Po.
De beeldengroep centraal op de piazza is een eerbetoon aan Carlo Alberto, vader van de eerste koning van Italië.

De Piazza Carignano herinnert in grote mate aan de strijd om de Italiaanse eenmaking. Toen was Torino de pleisterplaats van patriotten uit alle hoeken van het land. Tegenover de Palazzo Carignano liggen het restaurant Al Cambio waar Cavour zijn eigen tafel had en de Teatro Carignano.

In de 17e eeuw was de Piazza Carlina de wijnmarkt, maar ook hooi en hout, kolen en andere brandstoffen werden er verhandeld. In de tijd van Napoleon werd hier de guillotine geplaatst en meteen kreeg de plaats een ironische naam: plein van de vrijheid. Centraal staat een marmeren monument ter ere van Cavour.

De Piazza Vittorio Veneto is een belangrijke op- en uitstapplaats voor bussen uit alle richtingen. Vanaf de Via Po tot aan de brug heeft het neoklassieke plein een niveauverschil van bijna zeven meter. Architect Giuseppe Frizzi loste het probleem simpel op door de hoogte van de huizen gradueel te verminderen. Een huzarenstukje waardoor de Piazza Vittorio één van de mooiste pleinen van de stad werd. Het uitzicht over de Po en de heerlijkheden aan de overkant draagt daar veel toe bij.

Centraal staat de kerk Gran Madre, die gebouwd werd tussen 1818 en 1831 met als inspiratie het Pantheon van Rome. Hij herinnert aan de terugkeer van koning Vittorio Emanuele I uit ballingschap. Links van de kerk, half verborgen in het groen, staat de villa van de koningin en verder op de heuveltop de basiliek van Superga. Rechts op de Kapucijnerheuvel staat de kerk Santa Maria del Monte. Nog een ander plein is de Piazza Castello dat opvalt door het massieve kasteel dat in het centrum ervan staat.