De triomfboog van Augutus in Aosta

De Arco d'Augusto is al direct een confrontatie met het Romeinse verleden van de stad Aosta. Nog voor onze tijdrekening waren de Romeinen al markant in de vallei aanwezig en haalden zo de ruige regio uit zijn isolement.

Op meerdere plaatsen in de vallei vinden wij sporen terug van de zogenaamde 'Gallische weg', die al dateert uit de tijd van de consuls. Hij was de enige bruikbare doorgang naar Gallië. Bruggen zoals die van Pont Saint-Martin, Cillian en Châtillon waren strategische punten op deze belangrijke transitroute. De nog gave brug van Aosta staat er wat vereenzaamd en werkloos bij, want in de Middeleeuwen verlegde de Buthier zijn bedding.

De twaalf meter hoge triomfboog ligt aan de weg naar Ivrea en werd opgericht ter ere van keizer Augustus. Ten eeuwigen dage herinnert hij aan de definitieve overwinning op de Salassi in 25 voor Christus, na een eeuw guerrillaoorlog.

Heer en meester in het gebied, stichtten de Romeinen toen Augusta Praetoria als militair steunpunt om de Alpenpassen te bewaken en legerden er 3000 oud-pretorianen. Zo ontstond Aosta op een kruispunt van wegen en aan de samenvloeiing van Dora Baltea en Buthier en werd een nijver centrum, want vele legioensoldaten kwamen hier vertier zoeken en weer op krachten komen.

Vanaf de triomfboog leidt de bekende Via Sant'Anselmo recht naar de Porta Praetoria, destijds de voornaamste toegangspoort tot de stad en verder naar de inmiddels verdwenen Porta Decumana. De verkeersvrije winkelstraat ligt in het tracé van wat ooit de 'Decumanus Maximus' was, één van de twee hoofdassen in het rechthoekige stratenplan van een Romeinse stad. De weg leidde van Eporedia (nu Ivrea) in het oosten naar Alpis Graja (nu de kleine Sint-Bernard) in het westen.

De straat, aantrekkelijk omdat de drank er goedkoper is dan in Frankrijk en Zwitserland, kreeg haar huidige benaming mee van de heilige Anselmus, een charismatische monnik, die eerst bisschop van Aosta was en later aartsbisschop van Canterbury, waar hij ook gestorven is. De kerkleraar (1033-1109) zou geboren zijn in de vallei, in de omgeving van Gressan.