Sovana, het bruinrode tufsteenstadje

Sovana, het land van Jeremias, waar verlatenheid troef is. Meer nog: het eenzaam nest op een plateau tussen twee kloven is een echte verrassing. Het oude Etruskische stadje werd fraai gerestaureerd maar telt nauwelijks 200 inwoners. De plaats heeft een woelige geschiedenis van ontvolken en weer herbevolken achter de rug. Sovana beleefde zijn bloeitijd in de tijd van de Etrusken, de 7e en 6e eeuw voor Christus.

Vanaf de ruïnes van het kasteel lijken de woningen wel kleurige speelgoedhuisjes. Haast alles is roodbruin in dit tufstenen paradijs. De kasteelruïne was ooit de Rocco Aldobrandesca, die door de familie Aldobrandeschi werd gebouwd in de 13e en 14e eeuw. De in 1073 gekozen paus Gregorius VII behoorde tot de familie Aldobrandeschi.
Maar er is meer te zien: de Piazza del Pretorio met het gelijknamige paleis, de Romaanse 12e-eeuwse Santa Maria met een ciborie uit de 8e eeuw en de dom met binnen uiteraard het Hildebrandsgraf. Dit tempelgraf uit de 3e eeuw voor Christus ontleent zijn naam aan een beroemde inwoner van Sovana, monnik Hildebrand, de latere Gregorius VII, de paus van het bekende verhaal van keizer Hendrik IV en zijn boetegang naar Canossa in 1077. De Romaans-Gotische kathedraal heeft aan de linkerzijde een sierlijk portaal met kleine zuiltjes; in het interieur hebben de zuilen onder de koepel opvallende kapitelen in Lombardische stijl.
Anderhalve kilometer ten westen van Sovana op de weg naar San Martino, ligt een Etruskische necropool. Het meest interessante graf daarvan is de Tombe Ildebranda. Het is een majestueus geheel van terrassen en holtes, gedomineerd door een tempel met gecanneleerde zuilen en resten van beeldhouwwerk in bas-reliëf. Andere graven zijn de tombe van Tifone en de tombe van Pola.

Lange tijd was Sovana de hoofdzetel van de familie Aldobrandeschi, die grote delen van Zuid-Toscane en Latium in zijn bezit had.