Verlies status Siracusa

Dat Siracusa zo de hand had in de ondergang van de cultuur die later de bakermat van de hele Europese beschaving zou blijken te zijn, deerde haar op dat moment niet zoveel.

De bloeiperiode van de stad ging door tot in 212 v. Chr. toen het als gevolg van een verbond met Chartago werd belegerd door de Romeinen.
Siracusa verzette zich tot het uiterste, daarin geholpen door de legendarische geleerde Archimedes die allerlei vernuftige verdedigingsmachines ontwierp. De katapulten en de brandspiegels waarmee hij de zeilen van de Romeinse boten op afstand in brand kon steken, waren het meest succesvol. De Romeinen waren daardoor gedwongen hun aanvallen te beperken tot dagen met flink wat bewolking. Maar uiteindelijk kon zelfs de natuurkundige de stad niet redden zodat Siracusa haar hoofd moest buigen voor de Romeinse invasiemacht.

Tijdens de inname zou ook Archimedes zijn gedood, terwijl hij formules tekende in het zand. Zijn laatste woorden waren gericht tot zijn beul: 'Noli turbare cirulos meos!' (breng mijn cirkels niet in de war!).

De Romeinen maakten Siracusa tot hoofdstad van de 'graanprovincie' Sicilië waarna de geschiedenis van de stad min of meer in de pas loopt met die van de rest van het eiland. Onder de Arabieren verliest Siracuse haar positie als belangrijkste stad van Sicilië aan Palermo.

In Siracusa is het oude, interessante gedeelte van de stad duidelijk gescheiden van het nieuwe, doordat het zich op een schiereiland bevindt. Dit eiland, Ortigia, herbergt de prachtigste gebouwen zoals de dom, het castello Maniace en de tempel van Apollo. De bouwwerken vertegenwoordigen een bonte veelheid van stijlen. Zo zien we de hand van de Romeinen, de Grieken en de bizarre bouwwerken van de barokkunstenaars.

Uitermate bijzonder is het interieur van de dom. Hij is gebouwd binnen de antieke Athenatempel. Ten gevolge van aardbevingen staan sommige zuilen scheef.

Aan de zeekant bevindt zich de met papyrusplanten begroeide zoetwaterbron: Fonte di Aretusa.