...dan pakt uw campingvakantie goed uit!

Het paleis van Diocletianus in Split

In het hart van de oude stad liggen de restanten van het voormalig paleis van Keizer Gaius Aurelius Valerius Diocletianus, een Latijnse naam voor een gewone soldaat met de Griekse naam Diokles, zoon van een vrijgelatene. Dalmatië was in die tijd een Romeinse provincie en Salona (Solin) het politieke centrum van de Romeinse bezittingen. Diocletianus, geboren in het zes kilometer noordelijk van het huidige Split gelegen Salona, wilde een zomerresidentie bouwen om er later zijn oude dag in te kunnen doorbrengen; we spreken over het jaar 295. Aan de voet van Salona lag de mooie baai genaamd Spalatum en hier liet Diocletianus zijn optrekje van 40.000 vierkante meter in 10 jaar opbouwen. Hij had zelf de reputatie 'eenvoudig' te zijn. Hij schijnt zijn eigen groente gekweekt te hebben. Evenwel, de grandeur van de ceremoniën die hem als keizer toeviel, spreken voor zich. Er werd beweerd dat de keizer reumatiek had en deze plek had uitgekozen vanwege het milde klimaat en de aanwezige zwavelhoudende bronnen. In het jaar 305 ging hij dan toch eindelijk met 'pensioen'.

Een muur van 2 meter dik met 16 torens en 4 poorten gericht op alle windrichtingen omgaf het paleis. De aanleg van het paleis is zoals een militair legerkamp behoort te zijn, rechthoekig met torens, bolwerken en poorten en een rechthoekig stratenplan. Het bouwmateriaal kwam voornamelijk uit Brac en Trogir. Interessant hierbij is dat ook het Witte Huis in Washington van dezelfde materialen is opgebouwd.
De 4 poorten dragen de namen van metalen. De bronzen poort aan de zuidkant, de gouden poort aan de noordkant, de zilveren poort aan de oostkant en tenslotte de ijzeren aan de westkant. Oude tekeningen laten zien dat de zuidzijde van het paleis aan het water grensde en zodoende konden schepen gemakkelijk toegang krijgen tot het paleis. Omdat de keizer ook regeerde over Egypte was het eenvoudig om Egyptische architecten te laten opdraven, en zo zijn hier en daar nog duidelijke sporen van Egyptische decoratieve kunst. De sfinxen bij het Mausoleum en de doopkapel zijn in feite ouder dan het paleis zelf. Deze zijn simpelweg meegenomen uit Egypte en een van de sfinxen vertoont het gelaat van Tutmosis III (1468-1436 v.Chr.).