Comeniusmuseum/Mausoleum
| Een Tsjech in Naarden Onder de bezoekers van de vestingstad Naarden zijn opvallend veel Tsjechen en Slowaken. Zij komen het graf bezoeken van een landgenoot, die hier in 1670 is begraven: Jan Amos Comenius. In 1933 werd er door de Tsjechische regering een mausoleum ter nagedachtenis aan Comenius ingericht. Sinds 1992 is naast het mausoleum het Comenius Museum ondergebracht. In het museum krijgt de bezoeker een beeld van het leven en werk van de grote Leraar der Volken, zoals Comenius genoemd kan worden. Op de bovenverdieping worden regelmatig wisselende tentoonstellingen ingericht, die op enigerlei wijze verband houden met zijn gedachtegoed of zijn geboorteland Tsjechië. Priester en leraar Jan Amos Komenský, zoals zijn Tsjechische naam luidt, werd in 1592 geboren in Moravië, dat toen deel uitmaakte van het Koninkrijk Bohemen. Het was de tijd van de godsdiensttwisten. De familie van Jan Amos was lid van de Boheemse Broederschap, die in navolging van Jan Hus (1369-1415) de zuivering van de kerk nastreefde. Na zijn studie theologie en filosofie werd Comenius in 1618 tot geestelijke van de Broederschap gewijd en aangesteld als leraar en predikant. Vluchteling De spanning tussen protestanten en katholieken leidde in 1618 tot het uitbreken van de Dertigjarige Oorlog. Bohemen werd in 1620 verslagen en kwam onder heerschappij van de katholieke Habsburgers. Hiermee begon de vervolging van de protestanten. Voor Comenius werd dit het begin van een periode van verdriet en ellende. Hij verloor zijn vrouw en twee jonge kinderen aan de pest en moest zelf vluchten. Zo begon een lange zwerftocht, die pas zou eindigen toen hij in 1656 als vluchteling gastvrij werd ontvangen door de rijke koopmansfamilie De Geer in Amsterdam. Hier kon Comenius zich tot zijn dood in 1670 in alle rust verder wijden aan zijn theologisch, filosofisch en pedagogisch werk. Homo universalis Comenius is in Nederland vooral bekend als pedagoog, maar voor hemzelf was opvoedkunde vooral een voorwaarde voor wat hij noemde: de verbetering van de menselijke dingen. Om de wereld te verbeteren achtte hij de juiste opvoeding van de jeugd van essentieel belang. Hij had veel kritiek op de scholen en de onderwijsmethoden van zijn tijd. Hij noemde de scholen 'boemannen' en een 'kwelling voor de geest'. De vaak toegepaste lijfstraffen op school wees hij af. In de scholen moet alles aan allen worden onderwezen, was zijn stellige overtuiging. Daartoe ontwikkelde hij een school- en onderwijssysteem, waarop nog ruim twee eeuwen na zijn dood is voortgebouwd, onder meer door Rousseau, Fröbel, Pestalozzi en Montessori. Hij bevorderde het visueel onderwijs, waartoe hij in de jaren veertig van de zeventiende eeuw zijn beroemdste boek 'Orbis Sensualium Pictus' - de zichtbare wereld in plaatjes - schreef. Behalve veel pedagogische werken schreef Comenius boeken over theologie en filosofie. Een dergelijke brede belangstelling en kennis was onder geleerden van die tijd niet ongebruikelijk. Zo bewoog Comenius zich ook op het gebied van cartografie, astronomie, muziek - 'het natuurlijkste in de mens' - talen en geneeskunde. |
| Adres |
| Kloosterstraat 33 1411 RS NAARDEN Nederland Tel.: 035-6943045 Fax: 035-6941949 E-mail: info@comeniusmuseum.nl Comeniusmuseum/Mausoleum op internet  |
