| Het leven van wind en zweet Honderd jaar geleden telde de Friese skūtsjevloot drieduizend schepen. Nu zijn het er nog bijna 75, die wedstrijden zeilen bij de concurrerende organisaties SKS en IFKS. Hun geschiedenis staat centraal in Skūtsjemuseum De Stripe in Earnewāld. Het door vrijwillligers gedreven museum is ondergebracht in een nagebouwde oude 'scheepshellingloods' op het bedrijventerrein van Earnewāld. Er is over de weg en over water te komen; voor watersporters is het wel even zoeken, maar dat loont de moeite. Want rond en in dit museum ontvouwt zich het verhaal van het eigenwijze Friese skūtsje, dat tussen 1890 en 1910 werd ontwikkeld en in 1945 zijn tijd al had gehad. Het is ook het verhaal van de veelal grote gezinnen die erop leefden en hun brood onder zeil verdienden, en van de aparte schipperscultuur die er bloeide. Buiten liggen vaak twee of drie skūtsjes, een 'bok' en een opdrukker uit te rusten van tochten over de Friese wateren. Ze liggen erbij alsof ze net een lading modder of turf hadden afgeleverd. Binnen ruikt het naar teer, koffie en katoen. De koffie wordt gezet voor gasten. Teer is een onmisbaar conserveringsmiddel voor het vele hout, dat vroeger werd blootgesteld aan weer en wind. Voor het katoen van de in vele formaten aanwezige zeilen was een behandeling met eikenschors en caoutchouc ('tanen') gewenst. De 'taantonnen' staan er uiteraard opgesteld. Ook het met ijzeren helm'hout' uitgeruste wonderroer van Lodewijk Meeter is er en de reuzengaffel van het legendarische kampioensschip 'Jonge Jan' van wijlen Sytse Sytema. Van tientallen nog levende en overleden skūtsjekampioenen is de stem in een geluidsarchief opgeslagen. Op video's staan opnamen van lang en zeer kort geleden. En bezoekers mogen alles zelf in werking zetten en verkennen, want dit is een 'doe-museum', met ook in de ouderwets ingerichte smidse en het buitenterrein veel bezienswaardigs. Met ingang van 2004 krijgt dit museum er een extra dimensie bij: dan worden de voorbereidingen gestart van de bouw van een houten skūtsje. Ooit voeren die bij duizenden over de Friese wateren. Maar na de jaren dertig, waarin voor slechte schepen geen droog brood te verdienen was, bleef er geen enkel exemplaar van over. Veel tekeningen zijn van deze nederige scheepjes ook al niet overgeleverd. Er moet dus driftig gestudeerd worden voordat straks de kielbalk kan worden geplaatst. Volgens plan komt het schip in 2007 in de vaart. |
| Adres |
| Stripe 12 EARNEWĀLD Nederland Tel.: 0511-461358 Skūtsjemuseum Historische Scheepswerf op internet ![]() |