De universiteit van Coimbra
De universiteit van Coimbra wordt door de trotse Portugees ook we het Lusa Atenas, het Lusitaanse (= Portugese) Athene, genoemd.
Bij aankomst bij de universiteit kijkt u wellicht met verbazing om u heen naar de kille, fantasieloze blokkendozen, waarin zich kennelijk het universitaire leven afspeelt.
Op een plein ziet u de fortachtige bouwsels versierd met enkele beelden die herinnert aan de kunst van nazi-Duitsland. Geen wonder, Salazar, zeker geen vijand van dat Duitsland, heeft Hitlers hofarchitect Albert Speer hierheen gehaald om oude gebouwen te vervangen en het universiteitscomplex verder uit te breiden.
Gaat u dan de zo geheten IJzeren Poort door en staat u op het oude universiteitsplein, dan bent u zich meteen weer bewust van het verschil tussen 'stijl' en stijlloze protserigheid. Gaat u maar naast koning Diniz I staan, daar midden op het plein. Hij heeft de universiteit in Lissabon gesticht en hij kijkt naar het paleis dat een verre opvolger van hem ontruimde ten behoeve van die universiteit. Volgens sommigen kijkt hij ernaar om de nieuwbouw achter zich niet te hoeven zien. Het paleis heet nu Paço das Escolas, Schoolpaleis. Op het bordes links van het hoofdportaal mocht vroeger alleen Latijn gesproken worden; daarom heet het de Via Latina. De toren links hoort bij de Universiteitskapel, de Capela de Sâo Miguel, een kerk met een prachtig interieur. De klok wordt door de studenten de 'Cabra', 'Geit', genoemd om het geluid dat ze maakt.
Weer verder naar links, voorbij het mooie kerkportaal, staat de oude bibliotheek, de Biblioteca Janina, zo geheten naar de bouwer, Koning Joâo V. Op zaterdag is de kapel dikwijls versierd voor trouwlustige paartjes, die natuurlijk binnen de studentenkring altijd voorhanden zijn. Deze kapel is een mooi voorbeeld van de manuelijnse stijl, een schitterend interieur met azuelos uit de 17e eeuw, een prachtig orgel met verguld en roodgeverfd snijwerk (18e eeuw) en een grote zilveren kroonluchter uit de zestiende eeuw.
De bibliotheek is een van meest befaamde ter wereld. De vloeren zijn van ingelegd marmer, de plafonds zijn beschilderd met een wijds perspectief, de kasten zijn, in harmonie met hun kostbare inhoud, gemaakt van de kostelijkste houtsoorten. Er zijn drie in elkaar overlopende zalen. In de zwarte zaal (veel ebbenhout en goud) staan de boeken van de Klassieken; in de rode zaal (mahonie- en rozenhout) zijn de natuurwetenschappelijke werken opgeborgen en de groene zaal is gereserveerd voor de filosofie en de theologie. Ook de tafels, waaraan de studenten ook nu nog wel een boek raadplegen, zijn van kostbare houtsoorten en versierd met fijnzinnig inlegwerk. Vanzelfsprekend is dat iedereen hier als vanzelf zacht gaat praten...
