Evora, Portugals' vijfde stad
Evora werd bewoond zolang er mensen in dit deel van de wereld woonden. De omgeving van de stad is bezaaid met dolmens en menhirs uit prehistorische tijden. In het hart van de stad verheffen zich de slanke Corintische zuilen van een tempel uit de Romeinse tijd. De Moren waren hier vierhonderd jaar en nog is hun aanwezigheid overal merkbaar. Voor de koningen van het jonge Portugal werd deze kleine heuvelstad hun favoriete residentie.
Een tijd lang was Evora na Lissabon de tweede stad van het land.
De bevolking van deze stad heeft een belangrijke rol gespeeld tijdens de laatste revolutie. Na 450 jaar overheersing van de arabieren werd de stad in de 13e eeuw heroverd. In 1559 werd er door de Jezuïeten een universiteit gesticht, zeer uniek in dit roomse land. Deze universiteit had grote invloed op de leefwijze van de plaatselijke bevolking.
Grote geleerden kwamen er doceren op de universiteit en toekomstige koningen volgden er hun colleges. Architecten, beeldhouwers, edelsmeden, dichters, alle soorten kunstenaars togen naar de stad van hun koninklijke opdrachtgevers en maakten van Evora het Montmartre van Portugal. Het Evora dat wij nu zien, is de stad van die 'koninklijke' tijden.
Nadien hebben de gevolgen van de Spaanse overheersing, de Napoleontische oorlog, de burgeroorlogen en niet het minst de sluiting van de door de Jezuïeten geleide universiteit Evora voor lange tijd doen inslapen boven zijn verleden.
Eerst in 1974 staat de stad plotseling weer voor het voetlicht der geschiedenis. Bij de oude Romeinse tempel wordt door opstandige officieren en andere revolutionairen de Anjerrevolutie voorbereid. En dat is geen toeval. Sinds eeuwen is de stad het hart en de marktplaats van een eindeloos landbouwgebied waar weinigen alle grond bezitten die ze door anderen voor weinig laten bewerken. Zo wordt Evora het symbool van de Portugese revolutie. Duizenden idealisten trekken de eerste jaren na 1974 in hun vakanties naar Evora om samen met de arbeiders te werken op de onteigende gronden en zo te getuigen van hun solidariteit met de revolutie en van hun geloof in deze nieuwe rode wereld. Dit gebeurde totdat het nieuwtje eraf is en veel hervormende maatregelen, ook onteigeningen, ongedaan worden gemaakt.
Maar Evora is weer ontwaakt; het is (weer!) een educatief en cultureel centrum, Portugals vijfde stad. Bij Unesco-besluit van 1986 werd de stad 'Erfgoed van de mensheid'.
Zo presenteert het zich ook; alle gebroken lantaarns op de pleinen zijn vervangen, de trottoirs met hun ingewikkelde mozaïekfiguren zijn gaaf hersteld, de inwoners hebben hun vensters overal opgefleurd met geraniums en de revolutionaire graffiti op de muren hebben ze laten verdwijnen onder de witte verf waarmee ze hun stad weer een stralend aanzien hebben gegeven. De studenten zijn teruggekeerd, de toeristen hebben in drommen de revolutionaire sympathisanten vervangen en vullen de straten, winkels en restaurants van Evora.
Er zijn enkele belangrijke bezienswaardigheden die u niet mag missen in deze geheel ommuurde stad. Zoals bijvoorbeeld het Praça do Giraldo.
Giraldo Sem Pavor (Zonder Vrees) was een roofridder die in een onbewaakt ogenblik de stad op de Moren veroverde en deze daarna aan zijn koning schonk. Zo ontsnapte hij aan de strop die hij eigenlijk verdiende. Hij staat in het stadswapen tussen twee hoofden, namelijk dat van de Sultan en het hoofd van diens dochter, die hij na de verovering van de stad liet terechtstellen.
Op het prachtige plein is trouwens veel bloed gevloeid; de opstandige hertog van Bragança bijvoorbeeld werd hier onthoofd en de Inquisitie liet hier honderden mensen terechtstellen.
Als u door de Rua 5 de Outubro naar de Romeinse tempel loopt ziet u allerlei aardewerk, koperwerk, fantasierijk beschilderde houten spulletjes en producten van kurk, die typerend zijn voor de Alentejo.
Behalve het museum van Evora (oudheid en schilderijen) bevindt zich aan het tempelplein de kapel van Joâo Evangelista in het Convento dos Loios.
Het klooster is tegenwoordig, zoals zo vaak, een pousada, maar een wachter opent wellicht voor u de kapel. Ga er even binnen; de azulejos zijn schitterend, vooral in het morgenlicht.
Natuurlijk bezoekt u ook de kathedraal. Het portaal van de kerk is sober, de beelden volks, de witte lijnen van de mortel in de zuilen, bogen en plafonds maken er de sfeer niet bepaald ingetogen, eerder onrustig; de kruisgang echter is vredig, een gotische hemel. In een van de plompe torens is een rijke schatkamer weggestopt.
De oude Jezuïetenuniversiteit die nu deel uit maakt van de universiteit van Evora is ook een bezoekje waard. De muren daarbinnen zijn betegeld met een zeldzame verzameling azulejos uit de 16e, 17e en 18e eeuw; de kruisgang wordt door sommigen de mooiste van Portugal genoemd.
Het Largo da Porta de Moura mag ook niet gemist worden. De Renaissancefontein en de voorname huizen aan de noord- en zuidkant dateren van de 16e eeuw, maar de huizen herinneren sterk aan Moorse tradities.
Kortom: u kunt hier genieten van een wirwar van schilderachtige straatjes en langs nog eens veel monumenten van Evora lopen, soms een dromerig schilderij van het verleden, maar evengoed een stadje waar het moderne Portugal zich nadrukkelijk meldt.
Een tijd lang was Evora na Lissabon de tweede stad van het land.
De bevolking van deze stad heeft een belangrijke rol gespeeld tijdens de laatste revolutie. Na 450 jaar overheersing van de arabieren werd de stad in de 13e eeuw heroverd. In 1559 werd er door de Jezuïeten een universiteit gesticht, zeer uniek in dit roomse land. Deze universiteit had grote invloed op de leefwijze van de plaatselijke bevolking.
Grote geleerden kwamen er doceren op de universiteit en toekomstige koningen volgden er hun colleges. Architecten, beeldhouwers, edelsmeden, dichters, alle soorten kunstenaars togen naar de stad van hun koninklijke opdrachtgevers en maakten van Evora het Montmartre van Portugal. Het Evora dat wij nu zien, is de stad van die 'koninklijke' tijden.
Nadien hebben de gevolgen van de Spaanse overheersing, de Napoleontische oorlog, de burgeroorlogen en niet het minst de sluiting van de door de Jezuïeten geleide universiteit Evora voor lange tijd doen inslapen boven zijn verleden.
Eerst in 1974 staat de stad plotseling weer voor het voetlicht der geschiedenis. Bij de oude Romeinse tempel wordt door opstandige officieren en andere revolutionairen de Anjerrevolutie voorbereid. En dat is geen toeval. Sinds eeuwen is de stad het hart en de marktplaats van een eindeloos landbouwgebied waar weinigen alle grond bezitten die ze door anderen voor weinig laten bewerken. Zo wordt Evora het symbool van de Portugese revolutie. Duizenden idealisten trekken de eerste jaren na 1974 in hun vakanties naar Evora om samen met de arbeiders te werken op de onteigende gronden en zo te getuigen van hun solidariteit met de revolutie en van hun geloof in deze nieuwe rode wereld. Dit gebeurde totdat het nieuwtje eraf is en veel hervormende maatregelen, ook onteigeningen, ongedaan worden gemaakt.
Maar Evora is weer ontwaakt; het is (weer!) een educatief en cultureel centrum, Portugals vijfde stad. Bij Unesco-besluit van 1986 werd de stad 'Erfgoed van de mensheid'.
Zo presenteert het zich ook; alle gebroken lantaarns op de pleinen zijn vervangen, de trottoirs met hun ingewikkelde mozaïekfiguren zijn gaaf hersteld, de inwoners hebben hun vensters overal opgefleurd met geraniums en de revolutionaire graffiti op de muren hebben ze laten verdwijnen onder de witte verf waarmee ze hun stad weer een stralend aanzien hebben gegeven. De studenten zijn teruggekeerd, de toeristen hebben in drommen de revolutionaire sympathisanten vervangen en vullen de straten, winkels en restaurants van Evora.
Er zijn enkele belangrijke bezienswaardigheden die u niet mag missen in deze geheel ommuurde stad. Zoals bijvoorbeeld het Praça do Giraldo.
Giraldo Sem Pavor (Zonder Vrees) was een roofridder die in een onbewaakt ogenblik de stad op de Moren veroverde en deze daarna aan zijn koning schonk. Zo ontsnapte hij aan de strop die hij eigenlijk verdiende. Hij staat in het stadswapen tussen twee hoofden, namelijk dat van de Sultan en het hoofd van diens dochter, die hij na de verovering van de stad liet terechtstellen.
Op het prachtige plein is trouwens veel bloed gevloeid; de opstandige hertog van Bragança bijvoorbeeld werd hier onthoofd en de Inquisitie liet hier honderden mensen terechtstellen.
Als u door de Rua 5 de Outubro naar de Romeinse tempel loopt ziet u allerlei aardewerk, koperwerk, fantasierijk beschilderde houten spulletjes en producten van kurk, die typerend zijn voor de Alentejo.
Behalve het museum van Evora (oudheid en schilderijen) bevindt zich aan het tempelplein de kapel van Joâo Evangelista in het Convento dos Loios.
Het klooster is tegenwoordig, zoals zo vaak, een pousada, maar een wachter opent wellicht voor u de kapel. Ga er even binnen; de azulejos zijn schitterend, vooral in het morgenlicht.
Natuurlijk bezoekt u ook de kathedraal. Het portaal van de kerk is sober, de beelden volks, de witte lijnen van de mortel in de zuilen, bogen en plafonds maken er de sfeer niet bepaald ingetogen, eerder onrustig; de kruisgang echter is vredig, een gotische hemel. In een van de plompe torens is een rijke schatkamer weggestopt.
De oude Jezuïetenuniversiteit die nu deel uit maakt van de universiteit van Evora is ook een bezoekje waard. De muren daarbinnen zijn betegeld met een zeldzame verzameling azulejos uit de 16e, 17e en 18e eeuw; de kruisgang wordt door sommigen de mooiste van Portugal genoemd.
Het Largo da Porta de Moura mag ook niet gemist worden. De Renaissancefontein en de voorname huizen aan de noord- en zuidkant dateren van de 16e eeuw, maar de huizen herinneren sterk aan Moorse tradities.
Kortom: u kunt hier genieten van een wirwar van schilderachtige straatjes en langs nog eens veel monumenten van Evora lopen, soms een dromerig schilderij van het verleden, maar evengoed een stadje waar het moderne Portugal zich nadrukkelijk meldt.
