Porto in de nieuwe tijd

Na de ontdekkingen bleef Porto's welvaart nauw verbonden met de nieuwe werelden. Het monopolie dat de Portugezen bezaten in de specerijhandel leverde stad en land onmetelijke rijkdommen op. Toen dat monopolie in de 17e eeuw verloren ging, betekende dat een gevoelige economische klap voor de stad. Maar in de 18e eeuw werd Porto opnieuw zeer welvarend door de ontwikkelingen in de wijnhandel met Engeland. In 1703 tekenden Portugal en Engeland het verdrag van Methuen, op grond waarvan Portugese wijn verkocht mocht worden in Engeland en de Britten een soort monopolie kregen op de wollen stoffenmarkt in Portugal.

Porto voer er wel bij, al ging de wolindustrie in Portugal te niet. Natuurlijk kreeg Porto zijn deel van oorlogen en burgertwisten in de nieuwste tijd. Zo werd het tot tweemaal toe veroverd door de troepen van Napoleon. Het absolute dieptepunt van die rampzalige tijd was het ongeluk met de schipbrug over de Douro, de Ponte das Barcas. De bevolking van de stad zocht over deze brug in paniek een goed heenkomen voor de naderende Franse troepen. De brug begaf het onder het gestamp van de vluchtende massa en waarschijnlijk meer dan zesduizend mensen verdronken.

Het gedachtegoed van de Franse Revolutie echter vond hier in Porto wèl een gewillig oor en de stad van kooplieden en harde sjouwers, de stad ook zonder adel, was duidelijk in voor de politieke en sociale hervormingen die de Liberalen wensten. In de burgeroorlog die losbrandde tussen deze hervormers en de conservatieven ('Absolutisten') werd Porto een jaar lang belegerd en gebombardeerd door de laatsten.
De Liberalen wonnen, maar de stad bleef zitten met enorme financiële tekorten. Daarom confisqueerde de nieuwe regering kloosters en kerkelijke bezittingen om ze vervolgens te verkopen. Daardoor zijn veel van deze instellingen heden ten dage nog in het bezit van privé-personen en burgerlijke autoriteiten.