
Valcarlos ligt aan de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela.
Waarschijnlijk zullen niet veel mensen weten hoe dit plaatsje aan zijn naam komt. Om dit te verklaren moeten we terug gaan naar de eerste helft van de 8e eeuw.
De Moren waren zo ver in Spanje doorgedrongen dat ze Pamplona hadden verwoest. De Basken, in die tijd niet alleen de bewoners van Baskenland maar ook van een groot gedeelte van Navarra, hadden het op een akkoordje gegooid met Karel de Grote en gezamenlijk wisten ze de Moren te verdrijven. Karel bezette Pamplona en voordat hij terug ging naar Frankenland liet hij de stadsmuren van Pamplona omhalen. Uit wraak werd toen de achterhoede van het leger van Karel de Grote, aangevoerd door de legendarische Roland, door de Basken in een dal overvallen en verslagen, waarbij Roland sneuvelde.
Deze veldslag wordt meestal gesitueerd bij Roncevalles, maar vond naar alle waarschijnlijkheid een twintigtal kilometers noordelijk plaats bij Valcarlos, ofwel 'Karelsdal'.