Plzen, een belangrijke industriestad
Deze belangrijke industriestad met machinefabrieken (sinds 1869 koda), keramiek en brouwerijen (o.a. van het beroemde Pilsener), werd in 1295 gesticht door Wenceslas II vanwege de ligging aan belangrijke handelswegen.
Na een korte heerschappij over de stad van de Hussiet Jan Zizka, die alle kloosters liet verwoesten, hield Plzen trouw de zijde van de R.K. kerk en de Habsburgers.
Schiller laat een deel van zijn drama Wallenstein in Plzen spelen, omdat de grote veldheer kort voor zijn dood in 1634 hier een aantal keizerlijke officieren bewoog om i.p.v. de keizer hem trouw te zweren. Na zijn dood werden deze officieren vanwege hun verraad aan de keizer te Plzen in het openbaar terechtgesteld.
Tussen de rivieren de Radbuza en de Mze ligt de oude stad rond het uitgestrekte nám. Republiky, waar verscheidene oude huizen staan, oorspronkelijk gotisch en verbouwd in de tijd van de renaissance en barok.
Maar het meest indrukwekkend is de St. Bartholomeuskerk, waarvan de bouw, die al in de 13e eeuw begon, wel 2 eeuwen heeft geduurd. De toren is 103 meter hoog en in het gebouw, waar het stergewelf rust op gladde zuilen wordt het hoofdaltaar gesierd door de uit leisteen vervaardigde 'Madonna van Plzen' (1390).
Tegenover de kerk staat het met sgraffito gedecoreerde raadhuis (renaissance, 1554-1558), terwijl op het plein een pestzuil uit 1681 te bewonderen valt. In de Frantikova ul. is het oorspronkelijk gotische, later in barokstijl verbouwde klooster der franciscanen met de Maria Hemelvaartkerk (13e-14e eeuw) en de schilderachtige St. Barbarakapel met rond 1460 vervaardigde fresco's uit het leven van de heilige.
In de ul. B. Smetany staat de St. Annakerk (18e-eeuwse barok).
Het West-Boheems Museum (Kopeckého park) heeft enkele dependances in andere historische gebouwen zoals bijvoorbeeld de gotische Vleesbank (Masné krámy) tegenover de oude Watertoren aan de Prazská ul.
In de Nerudova ul. zijn gevels van huizen versierd met sgraffito, in kleur, van de 19e-eeuwse kunstenaar Miukolás Ales.
Plzen fungeert vanouds als cultureel centrum van West-Bohemen, hetgeen blijkt uit de aanwezigheid van meerdere theaters, zoals het Grote Theater, waarvoor een monument staat van de in 1856 hier ter plaatse overleden toneelschrijver J.K. Tyl, die de woorden van het volkslied schreef. Het Kindertheater (Moskevská 17) herinnert de marionettenspeler Josef Skupa, wiens leerlingen de Tsjechische poppenfilm wereldberoemd maakten.
Aan de oostkant van Plzen ligt U Prazdroje (Bij de Oerbron) naast de West-Boheemse brouwerij (Západoceské pivovary), de in 1842 opgerichte coöperatieve Burgerbrouwerij, de oudste, grootste en beroemdste van Plzen.
De Pilsner Urquell is een biersoort met een bijzondere smaak, die verkregen wordt met behulp van een gistingsproces in ondergronds gelegen zandstenen bekkens, het hier gewonnen bronwater, de zelfgedroogde gerstemout en de kruidige hop uit de streek ten noorden van Praag.
Een prachtige poort (naast het grote bierlokaal) geeft toegang tot de brouwerij en werd in 1892 opgericht vanwege het 50-jarige bestaan van de Pilsener Urquell.
